Het Zwitserse AI-bedrijf Art Recognition heeft de vrijwel identieke schilderijen aan een AI-analyse onderworpen en daarop niet de voor Van Eyck typische penseelstreken aangetroffen, schrijft The Guardian.

Art Recognition komt tot de conclusie dat de versie in Turijn voor 86 procent zeker niet door Van Eyck is geschilderd en die in Philadelphia voor 91 procent zeker niet.

Kunsthistoricus Noah Charney zegt in de krant dat hij verwacht had dat de versie in Turijn een echte Van Eyck was en die in Philadelphia een kopie. "Het negatieve resultaat suggereert dat beide schilderijen uit zijn atelier komen. Dat zou betekenen dat het origineel dat grotendeels door Van Eyck is gemaakt, verloren is gegaan."

Hoogleraar artificiële intelligentie aan Tilburg University Eric Postma is onbezoldigd wetenschappelijk adviseur van Art Recognition. Hij werkte niet mee aan dit onderzoek, maar wel aan de ontwikkeling van algoritmen met Art Recognition.

"Het algoritme reageert alleen op wat zichtbaar is", zegt hij. "Of de penseelstreek zichtbaar is of de kleurschakering of iets anders, dat hangt allemaal af van het detail van de digitale reproductie die je gebruikt. Alle visuele structuren die je ziet in de digitale opname van het schilderij kunnen door het algoritme gebruikt worden om de hand van de meester te herkennen."

Critici van deze methode zeggen dat de staat waarin het schilderij verkeert en restauraties die in de loop er eeuwen zijn gedaan een goede AI-analyse kunnen verstoren.

Jan van Eyck (ca. 1390 - 1441) was een diplomaat en schilder aan het hof van de Bourgondische hertog Filips de Goede. Hij geldt als een pionier in het gebruik van olieverf. Hij schilderde uiterst realistisch met veel oog voor detail en het gebruik van licht.

Zijn bekendste werk is De aanbidding van het Lam Gods dat in de kathedraal van Gent hangt. Vandaag de dag worden nog zo'n twintig schilderijen aan hem toegeschreven. Zij zijn van onschatbare waarde.

Postma beaamt dat. Hij weet uit eigen ervaring dat extra controle nodig is. "Je kunt je voorstellen dat je van een deel van het schilderij denkt: dat is helemaal niet door bijvoorbeeld Van Gogh geschilderd. Maar dan blijkt dat het ooit is geretoucheerd door iemand anders. Dus het is altijd goed om dat nog even te checken."

Dat geldt ook voor de eigenaren van de Van Eycks. De uitkomst van de AI-analyse is voor de eigenaren verontrustend, zegt Postma. "Het betekent dus dat ze nader onderzoek moeten doen, want het lijkt erop dat ze niet echt zijn.

Postma ziet dat AI-tools in de kunstwereld steeds meer worden toegepast, mede dankzij Art Recogniton.

"De uitdaging is altijd om the best of both worlds te krijgen. Waar zijn mensen goed in en waar zijn machines goed in? Die machines zijn heel goed om hele subtiele patronen uit die schilderijen te halen die voorspellend kunnen zijn over de authenticiteit. Maar mensen zijn weer beter in het zien van de bredere context. Ze kunnen het canvas analyseren of het paneel waarop het geschilderd is. Ze weten bij wie het schilderij in bezit is geweest. Al die dingen tezamen bepalen uiteindelijk het oordeel."

Italiaanse politie neemt 21 mogelijke Dalí-vervalsingen in beslag'Verschrikkelijk' schilderij blijkt originele PicassoBuitenland