Het onderzoek is uitgevoerd door het Nederlands Cohorten Consortium, een samenwerking van universiteiten en instellingen die gezamenlijk over gegevens van honderdduizenden mensen beschikken. Voor dit onderzoek is gekeken naar de gegevens van 200.000 mensen die de afgelopen 25 jaar zijn gevolgd.

Volgens het Diabetesfonds is het voor het eerst dat de verborgen groep zo goed in beeld is. De cijfers maken duidelijk dat 1 op de 3 mensen met diabetes type 2 niet weet dat hij of zij de ziekte heeft.

Hoe kan het dat zo veel mensen niets doorhebben? Daar is een simpele verklaring voor volgens Diena Halbertsma, directeur van het Diabetes Fonds. "Diabetes type 2 wordt vaak een sluipmoordenaar genoemd. De ziekte groeit heel langzaam, zonder duidelijke klachten, en de klachten die je hebt zijn vaak heel vaag."

Het kan gaan om meer dorst, vermoeid zijn, meer plassen of minder goed kunnen zien. "Allerlei klachten die je niet onmiddellijk in de gaten hebt", zegt Halbertsma. "Waardoor je dan ook niet naar de huisarts gaat."

Intussen kunnen de gevolgen van zo'n beginnende diabetes type 2 wel heel groot zijn, zeker als je er jarenlang mee blijft rondlopen zonder er iets aan te doen. Door de ziekte komt er te veel glucose in het bloed. Die hoge bloedsuikerspiegel brengt schade toe aan hart en bloedvaten.

Meer dan de helft van de mensen met diabetes krijgt ernstige gezondheidsproblemen, weet Halbertsma. "Dat kan een hartinfarct zijn, schade aan je ogen, aan alle bloedvaten in je lijf, maar je hebt ook grotere kans op dementie en nierfalen, en die schade is niet meer te herstellen."

Als diabetes type 2 tijdig wordt vastgesteld is de de ziekte te behandelen met medicijnen en kunnen complicaties worden voorkomen. Een gezonde leefstijl helpt ook, benadrukt de directeur. "Meer bewegen, gezonder eten, zorgen dat je minder last hebt van stress."

Het Diabetesfonds roept mensen op de diabetes-risicotest op haar website te doen die een indicatie geeft of iemand een verhoogd risico op de ziekte heeft.

Het fonds wil daarnaast dat er een landelijk bevolkingsonderzoek naar diabetes type 2 komt. "We roepen de overheid op om meer te investeren in vroege opsporing en preventie, en meer werk te maken van een gezonde leefomgeving. Want daarmee weten we veel diabetes type 2 te voorkomen", aldus de directeur.